kết hợp đông tay y trong điều trị viêm xoang

 

Bệnh viêm xoang cấp và mạn tính là bệnh rất phổ biến ở Việt Nam, phân loại viêm xoang cấp và mạn tính thực chất chỉ là phân biệt cách xử trí: cấp thường điều trị nội khoa, còn mạn thì phải điều trị ngoại.

Viêm xoang cấp theo thứ tự thường gặp là: viêm xoang hàm, xoang sàng, xoang trán, xoang bướm. Đôi khi xảy ra viêm nhiều xoang cùng một lúc.

Nguyên nhân

Nguyên nhân phổ biến nhất là do viêm mũi, do cảm, cúm, đôi khi do viêm họng, do rǎng. Ngoài ra có thể do tắm (nhảy cầu, lặn) do chấn thương, do áp lực thay đổi đột ngột khi đi máy bay do dị vật ở mũi… .

- Vi sinh vật gây viêm xoang cũng là những vi sinh vật gây viêm nhiễm đường hô hấp trên

Yếu tố thuận lợi: môi trường ô nhiễm, ǎn ở kém vệ sinh, vẹo vách ngǎn, dị ứng, u lành, u độc ở mũi; tình trạng của phổi, phế quản: viêm xoang- giãn phế quản, kết hợp viêm xoang- giãn phế quản với dị tật tim sang phải

Các thể viêm xoang cấp tính

Viêm xoang trán cấp: ít khi đơn thuần, thường phối hợp với viêm xoang sàng trước. Khởi đầu như một sổ mũi thông thường kéo dài 5-6 ngày rồi xuất hiện những cơn đau đặc biệt của viêm xoang trán: cơn đau phía trên ổ mắt, một bên và có 2 chu kỳ mỗi ngày. Cơn đau tǎng dần từ sáng đến giữa trưa thì đạt mức tối đa, lúc đó mũi chảy nhiều mủ, xoang vơi đi và cơn đau dịu xuống, đến chiều lại tái diễn cơn đau đó. Đôi khi kèm chảy nước mắt, mắt đưa đi đưa lại cũng đau, da vùng xoang tưng cảm giác, chỉ sờ cũng đau, ấn dây thần kinh trên hố mắt ở góc trên- trong ổ mắt cũng đau nhói

Viêm xoang hàm cấp: bắt đầu như sổ mũi thông thường nhưng kéo dài rồi xuất hiện cơn đau ở vùng dưới ổ mắt, một bên, đau xuyên về một phía hàm rǎng, đau tǎng khi gắng sức, khi nhai, khi nằm. Có điểm đau rõ dưới ổ mắt, hốc mũi xung huyết, thường tiến triển tốt trong 10 ngày.

- Trường hợp viêm xoang do rǎng, thường có sâu rǎng hàm nhỏ hoặc rǎng hàm, ổ áp xe quanh rǎng, mủ chảy vào trong xoang. Bệnh nhân đau nhức rǎng dữ dội, lợi quanh rǎng thường sưng, vài ngày sau mủ thối đổ ồ ạt vào xoang. Nhổ bỏ rǎng sâu bệnh khỏi nhanh chóng

Viêm xoang sàng cấp ở trẻ em: Có thể gặp ở thời kỳ 2-4 tuổi. Triệu chứng biểu hiện chủ yếu ở mắt: sau khi sổ mũi, mí mắt trên và dưới nề đỏ, sưng húp, không mở được mắt, nhiệt độ không cao, vạch mí không thấy có tổn thương nhãn cầu.

Viêm xương tủy hàm trên, giả dạng viêm xoang hàm: xuất hiện ở trẻ còn bú thường từ 1-3 tháng, thường do nhiễm tụ cầu khuẩn của xương hàm trên. Triệu chứng: nhiễm khuẩn nặng: mí mắt dưới mọng đỏ, má sưng, mũi chảy mủ, lợi rǎng cũng thấy sưng, có khi có lỗ rò

Viêm xoang mạn tính

Viêm xoang trở thành mạn tính là do ổ viêm xương ở thành xoang như viêm xoang do rǎng. Mạn tính liên quan đến sự biến đổi không phục hổi của niêm mạc

Nguyên nhân: tương tự viêm xoang cấp.

Triệu chứng:

• Nhiều người không cảm thấy đau, nhưng nhức đầu hoặc nhức vùng mặt
• Ngạt mũi, mũi chảy nhày mủ kéo dài tái phát.
• ở trẻ nhỏ do nuốt phải chất dịch tiết thường gây viêm phế quản tái diến, viêm dạ dày-ruột non, ho từng cơn

Điều trị tây y viêm xoang

Điều trị viêm xoang cấp tính

- Chống nhiễm khuẩn và dẫn lưu: kháng sinh kết hợp với các thuốc chống viêm, corticoid được dùng khi có ứ đọng mủ, dùng thuốc giảm xung huyết.

Điều trị viêm xoang mạn tính : Tùy thuộc niêm mạc lót có tổn thương không mà điều trị bảo tồn hay điều trị ngoại

• Điều trị bảo tồn: kháng sinh, kháng histamin, thuốc co mạch. chọc rửa xoang, vi phẫu thuật qua mũi, cắt polip, mổ vẹo vách ngǎn, chữa rǎng

- Đối với bệnh viêm xoang mạn tính, liệu pháp kháng sinh là biện pháp cơ bản và thường được sử dụng là kháng sinh phổ rộng. Các loại kháng sinh như augmentin, ceftin, suprax, và pediazole được khuyến cáo sử dụng. Steroids được khuyên dùng trong viêm xoang mạn tính, chúng có khả năng giảm phù nề, dị ứng, thiết lập lại niêm mạc mũi họng. Khi quá trình điều trị kéo dài thất bại hoặc khi bệnh quay trở lại, một đánh giá về dị ứng và miễn dịch cần được đánh giá bằng thử các test dị ứng. Khi điều trị bằng các phương pháp thuốc thất bại, phẫu thuật là một biện pháp được lựa chọn. Điều trị tiệt cǎn (sau khi điều trị bảo tồn thất bại) bằng các loại thủ thuật xoang: nạo sàng qua mũi hoặc qua đường ngoài, nạo sàng hàm, mổ xoang trán, xoang bướm, mổ liên xoang, dùng phương pháp vi phẫu nhằm tái tạo lại sinh lý bình thường của xoang

Bệnh viêm xoang mãn tính, làm thế nào để chữa khỏi hoàn toàn?

“Có cách gì để chữa khỏi hoàn toàn bệnh viêm xoang? ” là một câu hỏi mà rất nhiều người bệnh quan tâm, tìm kiếm

Xét về bản chất, bệnh Viêm xoang là tình trạng niêm mạc mũi xoang bị viêm, tổn thương (do nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra), cho nên nó không thực hiện được các chức năng của mình. Lâu ngày gây ứ đọng các dịnh nhầy bẩn, các dịch nhầy này bám vào thành hốc xoang, dần dần lấp đầy hốc xoang, làm hẹp, tắc lỗ thông xoang dẫn đến viêm nhiễm tạo mủ trong các hốc xoang.

Từ bản chất của bệnh viêm xoang, chúng ta thấy để chữa khỏi hoàn toàn bệnh viêm xoang thì phải đảm bảo được các yêu cầu sau:

+ Làm sạch các hốc xoang: Bất cứ một phương pháp điều trị viêm xoang nào muốn đạt được hiệu quả thì trước hết phải đảm bảo làm sạch hoàn toàn các hốc xoang, phải dẫn lưu triệt để các dịch nhầy, dịch mủ ra ngoài.

+ Phải khôi phục hoàn toàn hoạt động của niêm mạc xoang: Đây là một yêu cầu rất quan trọng, nguyên nhân gây ra bệnh viêm xoang cũng xuất phát từ vấn đề niêm mạc, muốn khỏi được hoàn toàn bệnh viêm xoang cũng nằm ở vấn đề này. Dù có lấy sạch dịch mủ, nhầy bẩn trong các hốc xoang, nhưng nếu không khôi phục được hoạt động của niêm mạc xoang thì một quá trình tích tụ các dịch nhầy bẩn mới lại diễn ra, bệnh viêm xoang lại tái phát.

+ Lưu thông được đường thở: Để bệnh viêm xoang không bị tái phát sau điều trị thì mũi xoang bắt buộc phải thông thoáng. Người bị bệnh viêm xoang thường bị tắc nghẹt mũi, khó thở, nguyên nhân gây tắc nghẹt thì có nhiều (ví dụ như: nghẹt mũi do niêm mạc bị viêm, phù nề xung huyết, do vẹo lệch vách ngăn, do phì đại cuốn mũi, do pôlip mũi…). Tắc nghẹt mũi do niêm mạc phù nề, xung huyết, do dịch nhầy chảy xuống ứ lại thì có thể điều trị khỏi hoàn toàn bằng thuốc, còn nếu do các nguyên nhân cứng (vẹo lệch vách ngăn quá mức, pôlip mũi quá to, cuốn mũi quá phát…) thì phải kết hợp với các biện pháp ngoại khoa. Nếu người bệnh bị dị ứng mũi xoang thì cần phải phòng ngừa tốt bằng cách kiểm soát các nguyên nhân, yếu tố gây dị ứng.

Nhược điểm của thuốc tây y

Các loại thuốc kháng sinh đang dần trở thành nguồn nhiên liệu nuôi dưỡng sự tiến hóa của vi khuẩn kháng thuốc vì tình trạng về tình trạng lạm dụng kháng sinh ngày càng gia tăng . Đặc biệt là đối với chứng viêm xoang, bởi vì các bác sĩ không thể nói liệu rằng bệnh này là do vi khuẩn hay vi-rút và trong những trường hợp do vi-rút, kháng sinh là vô giá trị. Nhiều nghiên cứu , cho thấy thuốc kháng sinh không làm giảm triệu chứng của bệnh nhân hoặc làm cho bệnh tái phát nhanh hơn. Nguyên nhân gây nên viêm xoang cấp 80 % là do virus Hầu hết các trường hợp là do vi-rút và phần lớn không cần tới thuốc kháng sinh. Thuốc kháng sinh đã bị lạm dụng, do đó cần phải thận trọng hơn trong việc điều trị .

- con người có nguy cơ quay trở lại thời kỳ trước khi có kháng sinh.

Theo thông báo của Bộ Y tế, nhiều vi khuẩn đã kháng lại hầu hết các kháng sinh thông thường, như: pê-ni-xi-lin, tê-tra-xi-lin, strép-tô-mi-xin... Thống kê của Bệnh viện Bạch Mai, tỷ lệ dị ứng thuốc gần đây tăng gấp ba lần so với mười năm trước. Trong các trường hợp dị ứng thuốc, đa phần là dị ứng thuốc kháng sinh. Kết quả nghiên cứu từ hơn 2.000 người bệnh đến khám và điều trị tại Khoa Dị ứng - Miễn dịch lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai từ năm 1981 - 2005 cho thấy, trong 28 nhóm gây dị ứng thì kháng sinh chiếm 75,7%. Nhóm kháng sinh cũng là nguyên nhân đầu tiên, chủ yếu gây ra các phản ứng dị ứng như: Sốc phản vệ, mày đay, viêm da tiếp xúc, đỏ da toàn thân..., 60% trường hợp ngộ độc hay sốc thuốc phản vệ là do người bệnh tự mua thuốc về điều trị. : nguyên nhân dẫn tới tình trạng dị ứng, kháng thuốc tăng là do việc lạm dụng thuốc ở trong cộng đồng. Nhiều người bệnh tưởng rằng kháng sinh chữa được 'bách bệnh', cho nên mua thuốc về tự điều trị mà không cần đơn của bác sĩ. Có những bệnh không cần dùng kháng sinh cũng tự ý mua kháng sinh dùng, thí dụ như hắt hơi sổ mũi, tiêu chảy, sốt vi-rút, viêm họng... Trong khi đó, thầy thuốc lại lạm dụng thuốc kháng sinh trong điều trị bao vây, dùng quá nhiều. Dược sĩ không có đơn cũng bán thuốc, thậm chí còn tự kê đơn cho người bệnh.

Kháng sinh cũng như các loại thuốc khác, ngoài tác dụng chữa bệnh, nó còn có những tác dụng không mong muốn và phản ứng phụ gây độc hại đối với người dùng. Việc lạm dụng kháng sinh còn tăng khả năng kháng thuốc của vi khuẩn, làm lu mờ các triệu chứng bệnh lý, cản trở việc chẩn đoán bệnh. Lạm dụng kháng sinh ngay những năm đầu đời còn nguy hiểm hơn vì trẻ dễ nhờn thuốc, tăng sức công phá của vi khuẩn với cơ thể, gây ra những bệnh nguy hiểm khác.

Kháng kháng sinh là khả năng một loại vi sinh vật vô hiệu hóa tác dụng của một loại thuốc kháng sinh được sử dụng để chống lại nó. Các vi sinh vật có khả năng kháng thuốc này bao gồm: vi-rút, vi khuẩn, một số loại ký sinh trùng. Trong những trường hợp có khả năng kháng thuốc, các liệu pháp điều trị chuẩn trở nên không còn hiệu quả và nhiễm khuẩn vẫn tồn tại phát triển và có thể lây lan sang người.

2. Quan điểm đông tây y kết hợp

Điều trị và chăm sóc bệnh nhân viêm xoang mạn tính

Tùy theo mức độ của bệnh mà đưa ra phương án điều trị thích hợp : điều trị nội khoa hay mổ ? mổ theo kinh điển hay mổ nội soi ?...Cho nên dù cách nào đi chăng nữa thì mục đích điều trị vẫn là phục hồi sự lưu thông không khí và phục hồi sự dẫn lưu dịch ở mũi – xoang , làm chio niêm mạc bị bệnh trở lại bình thường . Quan điểm hiện nay là cố gắng bảo tồn tối đa cấu trúc giải phẫu và duy trì chức năng sinh lý bình thường của mũi- xoang . Nếu Niêm mạc mũi xoang chưa thoái hóa nhiều, lỗ thống chưa bít tắc thì điều trị nôi khoa bằng kháng sinh , kháng viêm co mạch tại chỗ hoặc uống thuốc đông y mang lại kết quả tốt . Viêm xoang hàm trên tích mủ nhiều , có thể chọc rửa xoang àm trên , rồi bơm kháng sinh vào .

Khi điều trị bằng thuốc dài ngày và nhiều đợt không có hiệu quả thì có thể can thiệp phẫu thuật

Thông xoang tán Nam Dược là bài thuốc gia truyền của lương y Trần Đồng (Hải Hậu, Nam Định). Thông xoang tán Nam Dược giúp:

- Co mạch, loãng chất nhầy giúp thông mũi, giảm nhanh triệu chứng ghẹt mũi, sổ mũi

- Giảm nguy cơ dị ứng, hiệu quả rất tốt với bệnh viêm mũi dị ứng

- Giảm chảy nước mũi, đau đầu, hắt hơi, sổ mũi.

- Chống viêm, chống nhiễm khuẩn

- Tăng cường sức đề kháng, tăng cường miễn dịch: Giảm cảm cúm và nguy cơ tái phát

Nếu mới mắc 1 tuần sẽ hết triệu chứng nhanh; Với các chứng viêm xoang lâu ngày sẽ giảm đáng kể nguy cơ tái phát.

Điều trị và chăm sóc bệnh nhân viêm xoang mạn tính

Tùy theo mức độ của bệnh mà đưa ra phương án điều trị thích hợp : điều trị nội khoa hay mổ ? mổ theo kinh điển hay mổ nội soi ?...Cho nên dù cách nào đi chăng nữa thì mục đích điều trị vẫn là phục hồi sự lưu thông không khí và phục hồi sự dẫn lưu dịch ở mũi – xoang , làm cho niêm mạc bị bệnh trở lại bình thường . Quan điểm hiện nay là cố gắng bảo tồn tối đa cấu trúc giải phẫu và duy trì chức năng sinh lý bình thường của mũi- xoang . Nếu Niêm mạc mũi xoang chưa thoái hóa nhiều, lỗ thống chưa bít tắc thì điều trị nôi khoa bằng kháng sinh , kháng viêm co mạch tại chỗ hoặc uống thuốc đông y mang lại kết quả tốt . Viêm xoang hàm trên tích mủ nhiều , có thể chọc rửa xoang àm trên , rồi bơm kháng sinh vào .

Khi điều trị bằng thuốc dài ngày và nhiều đợt không có hiệu quả thì có thể can thiệp phẫu thuật